Shqiptarët në Belgjikë: Popullsia, Historia dhe Komuniteti

Belgjika është shtëpia e një komuniteti të konsiderueshëm shqiptar me rrënjë në Shqipëri, Kosovë dhe Maqedoninë e Veriut, historikisht të përqendruar në Bruksel. E ndërtuar përmes disa valëve të migrimit që nga vitet 1960, Belgjika është një nga komunitetet më të mëdha shqiptare në Evropën Perëndimore. Ky udhëzues trajton numrin e tyre, ku jetojnë dhe si u formua komuniteti.

Është pjesë e jonë Shqiptarët në mbarë botën seri.

Fakte të shpejta: Shqiptarët në Belgjikë

• Popullsia: Nuk ekziston një numërim zyrtar. Më 1 janar 2026, Statbel regjistroi 8,358 shtetas shqiptarë, 6,498 të Kosovës dhe 5,416 të Maqedonisë së Veriut, gjë që lë jashtë të gjithë ata që janë bërë belgë. Organizatat komunitare si CIRÉ përmendin një vlerësim prej më shumë se 60,000 personash me prejardhje shqiptare.
• Ku jetojnë: Mbi të gjitha Brukseli (Schaerbeek), me komunitete në Antwerp dhe Liege.
• Origjinat kryesore: Shqipëria, Kosova dhe Maqedonia e Veriut, me një numër më të vogël nga Mali i Zi.
• Si erdhën: Punëtorë të huaj nga vitet 1960 dhe 1970, pastaj refugjatë të Luftës së Kosovës dhe emigrantë postkomunistë.

Në këtë faqe

• Sa shqiptarë jetojnë në Belgjikë?
• Si u rrit komuniteti
• Ku jetojnë shqiptarët
• Komuniteti dhe figurat e shquara
• Pyetje të shpeshta

Sa shqiptarë jetojnë në Belgjikë?

Nuk ka numërim zyrtar të shqiptarëve në Belgjikë. Organizatat e komunitetit si CIRÉ përmendin një vlerësim prej më shumë se 60,000 personash me prejardhje shqiptare, pa përmendur një burim. Statbel, e cila numëron sipas kombësisë aktuale, regjistroi 8,358 shtetas shqiptarë, 6,498 të Kosovës dhe 5,416 shtetas të Maqedonisë së Veriut më 1 janar 2026. Brukseli, dhe veçanërisht komuna Schaerbeek, është qendra historike e komunitetit. Shifrat e sakta janë të vështira për t'u përcaktuar sepse shumica e shqiptarëve në Belgjikë mbajnë pasaporta kosovare, të Maqedonisë së Veriut ose të tjera në vend të atyre shqiptare, dhe tabelat publike të Statbel numërojnë sipas kombësisë aktuale, kështu që kushdo që është bërë belg zhduket prej tyre.

Si u rrit komuniteti

Komuniteti u ndërtua në faza. Grupi i parë i konsiderueshëm, rreth 350 refugjatë politikë nga Shqipëria komuniste, mbërritën me tren në Andenne-Seilles më 1 gusht 1956. Më shumë shqiptarë mbërritën në vitet 1960, duke ardhur së bashku me emigrantët turq, të ndjekur nga Punëtorët mysafirë jugosllavë, përfshirë edhe shqiptarët etnikë, në vitet 1970 dhe 1980. Nga fundi i viteve 1970, një numër në rritje i Shqiptarët e Kosovës erdhi ndërsa represioni serb u shtua, një rrjedhë që u rrit gjatë Lufta e Kosovës të viteve 1998 deri në 1999, kur Belgjika priti grupe të organizuara refugjatësh. Vitet 1990 sollën gjithashtu migrantë që iknin nga rënia e komunizmit në Shqipëri, dhe ribashkimi familjar ka thelluar rrënjët e komunitetit që atëherë.

Ku jetojnë shqiptarët

Jeta e shqiptarëve në Belgjikë është e përqendruar në Bruksel, mbi të gjitha Schaerbeek, me komunitete të tjera në Antverp dhe Liezh. Shoqatat kulturore, xhamitë dhe bizneset shqiptare janë pjesë e strukturës së kryeqytetit, dhe komuniteti mban lidhje të ngushta me Kosovën dhe botën e gjerë shqiptare.

Komuniteti dhe figurat e shquara

Belgjikani më i njohur është futbollisti Adnan Januzaj, i lindur në Bruksel në një familje shqiptare nga Kosova, i cili u rrit nëpërmjet Manchester United dhe përfaqësoi Belgjikën në Kupat e Botës 2014 dhe 2018. Jeta komunitare është e organizuar nëpërmjet shoqatave të tilla si VLERA, organizata studentore shqiptare e Belgjikës, së bashku me grupe kulturore dhe fetare në Bruksel dhe Antverp. Në vitin 2006, komuniteti shënoi pesëdhjetë vjet të pranisë së shqiptarëve në Belgjikë me një sesion akademik në Senatin belg më 22 shtator 2006.

Çfarë ka rëndësi Statbel dhe çfarë i mungon

Zyra statistikore e Belgjikës, Statbel, publikon popullsinë e çdo komune sipas kombësisë aktuale më 1 janar të çdo viti, të nxjerrë nga Regjistri Kombëtar. Ajo nuk regjistron përkatësinë etnike ose gjuhën. Më 1 janar 2026, Belgjika kishte 8,358 banorë me kombësi shqiptare, 6,498 me kombësi të Kosovës dhe 5,416 me kombësi të Maqedonisë së Veriut, një total prej 20,272 personash.

Këto shifra janë një nivel minimal, jo një numërim i komunitetit. Kushdo që është bërë belg nuk i përfshin ato, si dhe fëmijët e lindur në belg që kanë shtetësi belge. Shifra e Maqedonisë së Veriut përfshin edhe njerëz që nuk janë shqiptarë etnikë. Statbel shton edhe një paralajmërim tjetër: që nga 1 shkurti 1995, azilkërkuesit e regjistruar në regjistrin e pritjes nuk janë përfshirë në statistikat e popullsisë.

Shifrat e Kombësisë që nga viti 1992

I njëjti skedar i Statbel daton që nga viti 1992, kur Belgjika numëronte vetëm 552 shtetas shqiptarë. Kosova shfaqet si kombësi më vete që nga viti 2009, një vit pas pavarësisë. Përpara kësaj, dosja ofron vetëm kategoritë më të gjera të Jugosllavisë dhe Serbisë dhe Malit të Zi, të cilat Statbel nuk i ndan sipas etnisë.

Numri i shtetasve shqiptarë është rritur me shpejtësinë më të madhe vitet e fundit, duke u rritur me rreth 2,400 midis viteve 2020 dhe 2026.

Krahasuar Flanders, Wallonia dhe Brukseli

Ndarja rajonale është një nga surprizat në të dhënat zyrtare. Matur sipas kombësisë aktuale, më shumë shqiptarë, kosovarë dhe maqedonas të Veriut jetojnë në Flandër sesa në rajonin e Brukselit.

Brukseli ende ka një peshë të madhe: rajoni ka rreth 35 përqind të të gjithë shtetasve shqiptarë. Vetëm Schaerbeek kishte 459 shtetas shqiptarë, 249 të Kosovës dhe 386 të Maqedonisë së Veriut. Por bashkia e vetme me më shumë shtetas shqiptarë është Ghent, me 734, përpara Qytetit të Brukselit me 567 dhe Antwerp me 528.

Shtetasit e Kosovës janë të përqendruar në mënyra të ndryshme. Antwerp kryeson me 517, e ndjekur nga Sint-Niklaas me 296, Schaerbeek me 249, Namur me 233 dhe Liège me 231. Për shtetasit e Maqedonisë së Veriut, tre të parët janë Antwerp me 515, Schaerbeek me 386 dhe Namur me 348. Meqenëse njerëzit që janë bërë belgë mungojnë në këto tabela, ata nuk mund të përcaktojnë se sa i madh është në të vërtetë komuniteti i Brukselit.

I lindur në Shqipëri, tani belg

Vendi i lindjes tregon një histori më të plotë sesa kombësia. Eurostat, duke përdorur të dhënat e ofruara nga Belgjika, numëroi 16,538 banorë të Belgjikës që kanë lindur në Shqipëri më 1 janar 2025. Në të njëjtën datë, Statbel numëroi 8,097 shtetas shqiptarë. Me fjalë të tjera, rreth dyfishi i njerëzve që kanë lindur në Shqipëri kanë lindur në krahasim me ata që mbajnë pasaportën e saj.

Vendi i lindjes është shumë më pak i dobishëm për Kosovën. Eurostat tregon se vetëm 615 banorë të regjistruar si të lindur në Kosovë, kundrejt 45,942 të regjistruar si të lindur në Jugosllavi, një kategori që mbulon çdo republikë të ish-federatës.

Natyralizimi përbën pjesën më të madhe të hendekut midis dy masave. Shifrat e Eurostat-it mbi fitimin e shtetësisë tregojnë se midis viteve 2013 dhe 2024, 5,399 shtetas shqiptarë, 4,554 shtetas të Kosovës dhe 2,636 shtetas të Maqedonisë së Veriut u bënë belgë. Kjo do të thotë 12,589 belgë të rinj në dymbëdhjetë vjet, të cilët nuk shfaqen më në tabelat e kombësisë më sipër.

1 gusht 1956: Treni për në Andenne-Seilles

Komuniteti e daton fillimin e tij në një ditë të vetme. Më 1 gusht 1956, një tren që transportonte rreth 700 refugjatë nga disa vende të Evropës Lindore mbërriti në stacionin e Andenne-Seilles, në provincën e Namur. Sipas qytetit të Andenne, afërsisht 350 prej tyre ishin shqiptarë që kishin ikur nga regjimi i Enver Hoxhës dhe kishin ardhur nga kampi i Gerovos në Jugosllavi.

Andenne vendosi një pllakë përkujtimore në stacion për 60-vjetorin në vitin 2016, dhe më 12 shtator 2026, qyteti dhe komuniteti shqiptar shënuan 70 vjet me një ceremoni në të njëjtin stacion. Ngjarja e Senatit Belg për 50-vjetorin mori formën e një sesioni akademik më 22 shtator 2006.

Skënderbeu në Schaerbeek

Schaerbeek ishte një nga vendet e para ku shqiptarët u vendosën pas vitit 1956, sipas organizatës së refugjatëve CIRÉ, dhe ende mban pikën më të njohur të komunitetit. Një statujë e Skënderbeu u përurua atje më 17 janar 1968, për të shënuar 500-vjetorin e vdekjes së heroit. CIRÉ vëren se u pagua nga një abonim midis të mërguarve shqiptarë.

Institucione të tjera pasuan. Shqiptarët e Kosovës themeluan klubin e futbollit Kosova Schaerbeek në vitin 1991. Në vitin 2006 u hap libraria Albabel, të cilën CIRÉ e përshkruan si të vetmen librari në Belgjikë të dedikuar tërësisht librave dhe kulturës shqipe. I njëjti burim përmend Gzim Sulejmanin, të partisë Ecolo, si kandidatin e parë me origjinë shqiptare të zgjedhur në këshillin komunal të Schaerbeek.

1999: Të evakuuarit dhe azilkërkuesit

Pjesa e Belgjikës në krizën e refugjatëve në Kosovë kaloi nëpër dy kanale. Sipas Programit të Evakuimit Humanitar të UNHCR-së dhe Organizatës Ndërkombëtare për Migracionin, Belgjika priti 1,223 kosovarë nga kampet në Maqedoni midis 5 prillit dhe 6 korrikut 1999, nga 91,057 të evakuuar në të gjithë botën.

Rruga e azilit ishte më e gjerë. Tabelat e UNHCR-së nga e njëjta periudhë tregojnë rreth 6,100 kërkesa për azil në Belgjikë nga qytetarë të Republikës Federale të Jugosllavisë, kryesisht kosovarë, në vitin 1998. Kjo përbënte 6.2 përqind të të gjitha kërkesave të tilla në vendet që UNHCR-ja gjurmoi. 3,752 të tjera u paraqitën në pesë muajt e parë të vitit 1999.

Belgjika dhe Kosova Që nga viti 2008

Belgjika e njohu Kosovën me dekret mbretëror më 24 shkurt 2008, një javë pas shpalljes së pavarësisë. Dekreti, i nënshkruar nga Mbreti Albert II dhe Ministri i Jashtëm Karel De Gucht dhe i publikuar më 29 shkurt, thotë se Belgjika e njeh shtetin e ri me emrin Republika e Kosovës. Ministria e Jashtme e Kosovës rendit një ambasadë në Belgjikë midis misioneve të saj. Lista jonë e vendet që e njohin Kosovën ka sekuencën e plotë.

Më shumë shqiptarë belgë për të ditur

• Daniel Dardha, i lindur në Mortsel në vitin 2005, është një mjeshtër i madh shahu me rrënjë familjare shqiptare nga babai dhe gjyshi i tij. Ai fitoi kampionatin belg në moshën 13 vjeç dhe u bë mjeshtër i madh në vitin 2021, në moshën 15 vjeç.
• Lindon Selahi, i lindur në Namur në vitin 1999, vjen nga një familje shqiptare, gjyshërit e së cilës u larguan nga Kumanova, në Maqedoninë e Veriut të sotme, dhe u zhvendosën në Belgjikë në vitet 1960. Ai luajti për ekipin nën-16 vjeç të Belgjikës përpara se të debutonte me ekipin e parë. Ekipi kombëtar i futbollit të Shqipërisë në tetor 2019.
• Bleri Lleshi, lindur në Shqipëri në vitin 1981, është një filozof dhe autor nga Brukseli. Librat e tij përfshijnë De neoliberale strafstaat (2014) dhe De kracht van hoop (2018).

Datat kryesore për shqiptarët në Belgjikë

• 1 gusht 1956: rreth 350 refugjatë shqiptarë mbërrijnë në stacionin Andenne-Seilles.
• 17 janar 1968: Përurohet statuja e Skënderbeut në Schaerbeek.
• 1991: Themelohet FC Kosova Schaerbeek.
• 1998: rreth 6,100 kërkesa për azil nga qytetarë të Republikës Federale të Jugosllavisë.
• 5 prill deri më 6 korrik 1999: 1,223 kosovarë mbërrijnë në kuadër të programit të evakuimit të UNHCR-së dhe IOM-it.
• 24 shkurt 2008: Belgjika njeh Republikën e Kosovës.
• 2016: vendoset një pllakë përkujtimore në stacionin Andenne-Seilles.
• 1 janar 2026: Statbel numëron 8,358 shtetas shqiptarë, 6,498 kosovarë dhe 5,416 shtetas të Maqedonisë së Veriut.
• 12 shtator 2026: ceremonia e 70-vjetorit në Andenne-Seilles.

Pyetje të shpeshta

Sa shqiptarë jetojnë në Belgjikë?

Nuk ka numërim zyrtar. Statbel regjistroi 8,358 shtetas shqiptarë, 6,498 të Kosovës dhe 5,416 të Maqedonisë së Veriut më 1 janar 2026, pa përfshirë ata që janë bërë belgë. Organizatat e komunitetit përmendin një vlerësim prej më shumë se 60,000 personash me prejardhje shqiptare.

Ku jetojnë shqiptarët në Belgjikë?

Kryesisht në Bruksel, veçanërisht në komunën e Schaerbeek, me komunitete në Antwerp dhe Liege.

Kur erdhën shqiptarët në Belgjikë?

Nga vitet 1960 si punëtorë mysafirë, pastaj në numër gjithnjë e në rritje si shqiptarë të Kosovës nga fundi i viteve 1970, duke arritur kulmin me Luftën e Kosovës të viteve 1998 deri në 1999.

Burimet

• Statbel, Zyra belge e statistikave, popullsia sipas kombësisë
• Wikipedia: Shqiptarët në Belgjikë
• Statbel: Struktura e popullsisë, me skedarin Popullsia sipas kombësisë dhe gjinisë, për komunë që nga viti 1992
• Eurostat: Popullsia më 1 janar sipas grupmoshës, seksit dhe vendit të lindjes (migr_pop3ctb)
• Eurostat: Marrja e shtetësisë sipas grupmoshës, seksit dhe shtetësisë së mëparshme (migr_acq)
• Ville d'Andenne: 70 ans des des Albanais en Belgique
• CIRÉ: Les Albelges de Schaerbeek
• Senati belg: Cinquantième Anniversaire de l'imigration albanaise en Belgique
• UNHCR nëpërmjet ReliefWeb: Përditësim i Krizës në Kosovë, 14 korrik 1999
• Moniteur belge via Etaamb: Arrêté royal du 24 février 2008 relatif à la reconnaissance de la Republique du Kosovo

Lexime të Ngjashme

• Shqiptarët në mbarë botën: Diaspora globale
• Shqiptarët në Zvicër
• Lufta e Kosovës: Një histori e plotë

Autor: Val Demiri

Valbona është redaktore dhe shkrimtare në ALB Connection, ku ajo mbulon njerëzit, bizneset dhe kulturën që formësojnë diasporën shqiptare. E diplomuar në gazetari në Universitetin e Ajovës, puna e saj përfshin profile të komunitetit, histori suksesi dhe reportazhe mbi jetën shqiptare në të gjithë SHBA-në, Evropën dhe më gjerë. Ajo tërhiqet nga historitë që festojnë arritjet e shqiptarëve dhe e mbajnë komunitetin të lidhur përtej kufijve.